SÖZLÜK · 91 TERİM

Soğutma terimleri sözlüğü.

Teklif okurken, veri sayfası incelerken ya da servisle konuşurken karşınıza çıkan terimlerin kısa ve doğru tanımları.

Bileşenler 24

Kompresör: Soğutma çevriminin pompasıdır: evaporatörden gelen düşük basınçlı gazı emip yoğuşma basıncına sıkıştırır ve akışkanın devrede dolaşmasını sağlar. KPLN model adında noktadan sonraki rakam kompresör adedini verir; KPLN 55.2 iki, KPLN 250.4 dört kompresörlüdür.
Kondenser (Yoğuşturucu): Kompresörden çıkan kızgın gazın ısısını dışarı verip sıvı hale döndüğü eşanjördür. Hava soğutmalı gruplarda lamelli batarya ve fanlardan oluşur; batarya kirlendiğinde yoğuşma basıncı yükselir, kapasite ve verim birlikte düşer.
Evaporatör (Buharlaştırıcı): Soğutulan suyun ısısını soğutucu akışkana verdiği, akışkanın burada buharlaştığı eşanjördür. Chiller'ın soğuk tarafıdır; düşük su debisi, tıkanma ve kirlilik kaynaklı sorunların çoğu bu bileşende donma hasarına dönüşür.
Genleşme valfi: Yüksek basınçlı sıvı akışkanı evaporatör basıncına düşüren ve evaporatöre giren akışkan debisini ayarlayan elemandır. Yanlış ayarlandığında ya kompresöre sıvı döner ya da evaporatör yeterince beslenmeyip kapasite kaybı yaşanır.
Termostatik genleşme valfi (TXV): Emme hattındaki kızgınlığı duyar eleman ve diyafram üzerinden mekanik olarak ölçüp akışkan debisini buna göre ayarlayan valftir. Basit ve dayanıklıdır, ancak geniş yük aralığında elektronik valf kadar hassas çalışmaz.
Elektronik genleşme valfi (EEV): Adım motorlu, kontrolör tarafından sürülen genleşme valfidir. Kızgınlığı dar bir bantta tutabildiği için özellikle kısmi yükte ve değişken yük profillerinde kapasite ve verim kazandırır.
Kurutucu filtre: Sıvı hattına takılan, soğutucu akışkandaki nemi ve katı parçacıkları tutan elemandır. Devrede kalan nem genleşme valfinde buzlanmaya ve asit oluşumuna yol açtığından, soğutma devresi her açıldığında yenisiyle değiştirilir.
Gözetleme camı: Sıvı hattındaki akışkanın kabarcıksız aktığını ve nem göstergesinin rengini gözle kontrol etmeye yarayan camdır. Sürekli kabarcık gaz azlığına veya tıkalı kurutucu filtreye, gösterge renginin değişmesi devrede neme işaret eder.
Likit tankı: Kondenser çıkışındaki sıvı soğutucu akışkanı depolayan tanktır. Yük değiştikçe devrenin ihtiyaç duyduğu akışkan miktarındaki farkı karşılar ve servis sırasında şarjın tanka toplanmasına imkân verir.
Yağ ayırıcı: Kompresör basma hattında, gazla birlikte sürüklenen yağı ayırıp kompresöre geri gönderen elemandır. Devrede dolaşan yağ eşanjör yüzeylerinde film oluşturarak ısı transferini düşürür ve kompresörde yağ seviyesini azaltır.
Emme akümülatörü: Emme hattında, buharlaşmamış sıvı akışkanın kompresöre ulaşmasını engelleyen kaptır. Sıvı darbesi kompresör valfleri ve yatakları için tahrip edici olduğundan, düşük yükte çalışan sistemlerde önemli bir korumadır.
Solenoid (manyetik) valf: Sıvı hattında elektrikle açılıp kapanan vanadır. Kompresör dururken evaporatöre akışkan göçünü engeller ve pump-down çalışma mantığını mümkün kılar.
Karter ısıtıcısı: Kompresör gövdesindeki yağı duruş süresince ılık tutan rezistanstır. Soğuk yağ içinde çözünen soğutucu akışkan kalkış anında köpürerek yağlamayı keseceğinden, uzun duruşlardan sonraki ilk kalkışta kritik rol oynar.
Aksiyel fan: Havayı kanat ekseni doğrultusunda basan, düşük basınç farkında yüksek debi veren fan tipidir. Hava soğutmalı kondenserlerin standart fanıdır; KPLN serisinde model büyüklüğüne göre 2, 4 veya 6 adet fan bulunur.
EC fan: Elektronik komütasyonlu, devri sürekli ayarlanabilen doğru akım fanıdır. Kısmi yükte ve düşük dış hava sıcaklığında devri düşürerek hem elektrik tüketimini hem de ses seviyesini azaltır.
Lamelli batarya: Bakır boru üzerine sıkı geçirilmiş alüminyum kanatlardan oluşan ısı transfer yüzeyidir. Kanat aralığı toz, tiftik veya yağ buharıyla tıkandığında hava debisi düşer; bu yüzden kondenser bataryasının düzenli temizliği performansın doğrudan belirleyicisidir.
Plakalı eşanjör: Preslenmiş ince plakaların üst üste dizilmesiyle oluşan, birim hacimde çok yüksek ısı transferi veren eşanjördür. İçindeki su hacmi küçük olduğu için düşük debide, kirli suda ve donma riskinde plakalı tip hassastır.
Shell & tube eşanjör: Silindirik bir gövde içine yerleştirilmiş boru demetinden oluşan eşanjördür. Plakalı tipe göre daha hacimlidir, buna karşılık kirli ve partiküllü suya toleransı yüksektir ve boruları mekanik olarak temizlenebilir.
Sirkülasyon pompası: Soğutulan suyu tanktan alıp prosese basan ve devreye geri döndüren pompadır. Seçiminde yalnız debi değil, tesisatın ve tüketicinin basınç kaybı da belirleyicidir; örneğin KPLN 165.2'nin nominal su debisi 27,0 m³/h'tir.
Denge tankı: Devredeki su hacmini artırarak sıcaklığın ani yük değişimlerinde salınmasını ve kompresörün sık sık kalkıp durmasını önleyen depodur. KPLN serisinde 125 L ile 350 L arasında tank bulunur, en büyük modellerde opsiyoneldir.
Genleşme tankı: Kapalı devrede suyun sıcaklıkla hacim değişimini karşılayan membranlı tanktır. Devredeki basıncın güvenli bir bantta kalmasını sağlar; hatalı ön basınçla çalıştırıldığında emniyet ventilinin gereksiz açmasına yol açar.
Emniyet ventili: Belirlenen basınç aşıldığında açarak sistemi koruyan ventildir. Su tarafında ve soğutucu akışkan tarafında ayrı ayrı bulunur; tahliye hattı güvenli bir noktaya yönlendirilmelidir.
Pislik tutucu: Pompa emişine konan süzgeçtir; tesisattan gelen kaynak curufu, kum ve tortuyu tutarak pompayı ve evaporatörü korur. Devreye almanın ilk günlerinde en sık tıkanan eleman olduğu için ilk haftalarda birkaç kez temizlenmelidir.
Titreşim takozu: Kompresör, pompa ve fan gibi dönen elemanların titreşiminin gövdeye, borulara ve binaya iletilmesini azaltan elastik bağlantıdır. Boru tarafında esnek kompansatörlerle birlikte kullanıldığında kaynak dikişlerindeki yorulma çatlaklarını önler.

Termodinamik 23

Ton of refrigeration (TR): Anglosakson kaynaklı soğutma kapasitesi birimidir: 1 TR = 3.024 kcal/h = 3,517 kW. Örneğin 86.000 kcal/h kapasiteli KPLN 100.2 modeli 28,4 TR'ye karşılık gelir.
kcal/h: Saatte çekilen ısı miktarını gösteren birimdir; 1 kcal/h = 1,163 W. Türkiye'de soğutma kapasitesi çoğunlukla kcal/h ile anılır, teknik föylerde kW karşılığıyla birlikte verilir.
Nominal çalışma koşulu: Katalog kapasitesinin ölçüldüğü referans şartlardır. KPLN serisi kapasiteleri 12/7 °C su rejimi ve 35 °C ortam sıcaklığı için verilir; farklı su çıkış sıcaklığı veya farklı dış hava sıcaklığında gerçek kapasite bu değerden sapar.
Kısmi yük: Makinenin tam kapasitenin altında çalıştığı işletme bölgesidir. Proses devrelerinde yılın büyük bölümü kısmi yükte geçtiğinden, kapasite kademelerinin yüke ne kadar yakın oturduğu tam yük veriminden daha belirleyici olabilir.
Soğutma yükü: Prosesin chiller'a aktardığı toplam ısıdır; makine kayıpları, ürünün soğutulması ve tesisat kazançlarının toplamından oluşur. Q = m · c · ΔT ile hesaplanır: saatte 10.000 kg suyu 5 K soğutmak için 10.000 × 1 × 5 = 50.000 kcal/h gerekir.
Ortam sıcaklığı düzeltme faktörü: Katalog kapasitesinin farklı dış hava sıcaklıklarına çevrilmesinde kullanılan çarpandır. Dış hava yükseldikçe yoğuşma sıcaklığı ve kompresörün yaptığı iş artar, çekilebilen ısı azalır; bu nedenle seçim yaz tasarım sıcaklığına göre yapılmalıdır.
Superheat (Kızgınlık): Gazın, buharlaşma sıcaklığının üzerine çıkarıldığı sıcaklık farkıdır. Yeterli kızgınlık kompresöre sıvı gitmesini önler; aşırı kızgınlık ise evaporatörün son bölümünü işlevsiz bırakarak kapasiteyi düşürür ve kompresörü ısıtır.
Subcooling (Aşırı soğutma): Sıvı akışkanın yoğuşma sıcaklığının altına soğutulduğu sıcaklık farkıdır. Sıvı hattında kabarcık oluşmasını engeller, genleşme valfinin kararlı beslenmesini sağlar ve çevrimin soğutma etkisini bir miktar artırır.
Delta T (ΔT): Eşanjöre giren ve çıkan su arasındaki sıcaklık farkıdır. Chiller'larda tipik rejim 12/7 °C, yani ΔT = 5 K'dir; Q = m · c · ΔT bağıntısıyla KPLN 100.2'nin 17,0 m³/h su debisi 5 K farkta yaklaşık 85.000 kcal/h ısı taşır.
Entalpi: Akışkanın birim kütlesinde taşıdığı toplam ısı enerjisidir (kJ/kg). Soğutma kapasitesi, evaporatör giriş ve çıkışı arasındaki entalpi farkının kütlesel debiyle çarpımından bulunur.
COP: Coefficient of Performance; elde edilen soğutma kapasitesinin bunun için harcanan elektrik gücüne oranıdır. COP değeri 3,0 olan bir grup, 1 kW elektrikle 3 kW ısı çeker; sabit bir sayı değildir, su sıcaklığı ve dış hava sıcaklığıyla birlikte değişir.
EER: Energy Efficiency Ratio; COP ile aynı mantıkta, tek bir tam yük çalışma noktasındaki verim oranıdır. Katalog karşılaştırmalarında hangi su rejimi ve hangi ortam sıcaklığında ölçüldüğü belirtilmeden kıyaslanması yanıltıcıdır.
SEPR: Seasonal Energy Performance Ratio; proses soğutma gruplarının yıl boyunca farklı yüklerde ve dış hava sıcaklıklarında gösterdiği verimi tek bir sayıda toplayan mevsimsel göstergedir. Kesintisiz çalışan proses devrelerinde tam yük EER değerinden daha gerçekçi bir kıyas ölçüsüdür.
ESEER: Dört farklı kısmi yük noktasındaki verimin ağırlıklı ortalamasıyla hesaplanan mevsimsel verim göstergesidir. Yılın büyük bölümünü %50-75 yükte geçiren sistemlerde makineler arasındaki gerçek farkı tam yük değerlerinden daha iyi gösterir.
Yoğuşma sıcaklığı: Soğutucu akışkanın kondenserde gazdan sıvıya döndüğü sıcaklıktır. Hava soğutmalı gruplarda dış hava sıcaklığının üzerinde bir değerde oturur; yükseldikçe kompresörün yaptığı iş artar, kapasite ve COP birlikte düşer.
Buharlaşma sıcaklığı: Soğutucu akışkanın evaporatörde sıvıdan gaza döndüğü sıcaklıktır ve çıkış suyu sıcaklığının birkaç kelvin altında kalır. Gereksiz yere düşürmek kapasiteyi azaltır, tüketimi artırır ve donma riskini yükseltir.
Yaklaşma sıcaklığı (Pinch): Bir eşanjörde iki akışkan arasında kalan en küçük sıcaklık farkıdır. Küçük yaklaşma daha büyük ısı transfer yüzeyi anlamına gelir; yüzey kirlendikçe bu fark büyür ve performans kaybı ölçülebilir hale gelir.
Kirlilik faktörü: Eşanjör yüzeyinde zamanla biriken kireç, tortu ve biyofilmin ısı transferine gösterdiği ek dirençtir (m²K/W). Seçim hesabında baştan pay bırakılmazsa makine ilk sezonlarda katalog kapasitesini verse de sonrasında yetersiz kalır.
Log p-h diyagramı: Soğutma çevriminin basınç-entalpi düzleminde çizildiği diyagramdır. Sıkıştırma, yoğuşma, genleşme ve buharlaşma adımları burada okunur; kızgınlık ve aşırı soğutma da bu diyagram üzerinde doğrudan görülür.
Gizli ısı: Bir maddenin sıcaklığı değişmeden faz değiştirirken aldığı veya verdiği ısıdır. Soğutma çevrimi kapasitesinin büyük bölümünü bu ısıdan alır: akışkan evaporatörde buharlaşırken sıcaklığı neredeyse sabit kalır.
Özgül ısı: Bir maddenin 1 kg'ını 1 K ısıtmak için gereken ısıdır; su için yaklaşık 1 kcal/kg·K (4,18 kJ/kg·K). Suya glikol karıştırıldığında bu değer düşer, dolayısıyla aynı ısıyı taşımak için daha yüksek su debisi gerekir.
Su debisi: Birim zamanda devreden geçen su miktarıdır (m³/h). Kapasite ve ΔT ile doğrudan bağlıdır; nominal değer KPLN 26.1'de 4,5 m³/h, KPLN 400.4'te 69,0 m³/h'tir ve bu debinin altına düşmek evaporatörde donma riski doğurur.
Basınç kaybı: Suyun boru, eşanjör, vana ve armatürlerden geçerken sürtünme nedeniyle kaybettiği basınçtır. Pompa seçimi yalnız debiye değil bu kayba da bağlıdır; boru uzadıkça veya çap küçüldükçe kayıp hızla büyür.

Kontrol ve otomasyon 19

Presostat: Devredeki basıncı izleyip belirlenen sınıra ulaşıldığında kontak veren emniyet şalteridir. Yüksek basınç presostatı yoğuşma tarafındaki tıkanmayı ve fan arızasını, alçak basınç presostatı gaz azlığını veya evaporatör beslemesindeki sorunu yakalar.
Basınç transdüseri: Basıncı analog sinyale çeviren sensördür. Kontrolörün yoğuşma ve buharlaşma basıncını sürekli okumasını, fan devrini ve elektronik genleşme valfini bu okumaya göre sürmesini sağlar.
Akış anahtarı: Evaporatörden gerçekten su geçtiğini doğrulayan emniyet elemanıdır. Debi kesildiğinde kompresörü durdurur; evaporatörün donarak patlamasını önleyen en temel korumadır ve asla köprülenmemelidir.
Faz koruma rölesi: Üç fazlı beslemede faz sırasını, faz kaybını ve gerilim dengesizliğini izleyen röledir. Yanlış faz sırası pompa ve fanların ters dönmesine, faz kaybı ise motor sargısının kısa sürede yanmasına yol açar.
Termik röle: Motorun çektiği akımı izleyip aşırı yüklenmede beslemeyi kesen koruma elemanıdır. Kompresör, pompa ve fanlar ayrı ayrı korunur; sık atan bir termik, mekanik zorlanmanın ya da besleme sorununun habercisidir.
Kademeli kontrol: Soğutma kapasitesini kompresörleri sırayla devreye alıp çıkararak yükle eşleştirme yöntemidir. İki kompresörlü bir modelde kabaca %50 ve %100, dört kompresörlü modelde ise %25'lik aralıklarla kademe elde edilir.
İnverter: Kompresör veya fan motorunun devrini frekans değiştirerek sürekli ayarlayan sürücüdür. Kapasiteyi kademe yerine oransal olarak yüke oturttuğu için su sıcaklığı daha dar bir bantta kalır ve kısmi yükte tüketim düşer.
Hot gas bypass: Kızgın gazın bir bölümünü kompresör çıkışından doğrudan evaporatör girişine göndererek yapay yük oluşturan düzenektir. Çok düşük yükte kompresörün sürekli kalkıp durmasını ve evaporatörün donmasını engeller, ancak verim pahasına çalışır.
Free cooling: Dış hava, istenen su sıcaklığının yeterince altındayken suyu kompresör çalıştırmadan ya da kompresöre kısmi yük bindirerek doğrudan hava ile soğutma yöntemidir. Yıl boyu kesintisiz çalışan proses devrelerinde soğuk aylarda elektrik tüketimini belirgin biçimde azaltır.
PLC: Makinenin çalışma sırasını, korumaları ve alarmları yürüten programlanabilir kontrolördür. Kompresör kademeleri, pompa, fanlar ve emniyet elemanları arasındaki tüm mantık burada tanımlıdır.
HMI: Operatörün su sıcaklığını, alarmları ve çalışma saatlerini gördüğü, hedef sıcaklığı değiştirdiği arayüz panelidir. İyi bir HMI, arıza anında hangi emniyet elemanının devreye girdiğini tahmine yer bırakmadan gösterir.
Setpoint: Kontrolörün tutmaya çalıştığı hedef değerdir; chiller'da genellikle çıkış veya dönüş suyu sıcaklığıdır. Setpoint'i ihtiyaçtan düşük ayarlamak buharlaşma sıcaklığını düşürür, kapasiteyi azaltır ve tüketimi gereksiz yere artırır.
Histerezis: Kontrolörün açma ve kapama eşikleri arasındaki farktır. Dar histerezis sıcaklığı sabit tutar ama kompresörü sık kaldırır; geniş histerezis kompresörü korur, buna karşılık su sıcaklığındaki salınımı büyütür.
PID kontrol: Hatanın anlık değerine, zaman içindeki birikimine ve değişim hızına göre çıkış üreten kontrol algoritmasıdır. İnverterli kompresör ve fan devri kontrolünde kademeli açma-kapamaya göre çok daha kararlı su sıcaklığı verir.
Modbus / BMS haberleşmesi: Chiller'ın bina otomasyonu veya fabrika izleme sistemiyle konuştuğu seri haberleşme protokolüdür. Su sıcaklığı, alarm durumu ve çalışma saatleri uzaktan okunabilir, böylece arıza öncesi eğilimler kayıt üzerinden görülebilir.
Kondenser basınç kontrolü: Yoğuşma basıncını okuyup fanları kademeli olarak veya devri ayarlanarak çalıştıran fonksiyondur. Kışın basınç fazla düşerse genleşme valfi yeterli basınç farkı bulamaz ve evaporatör beslemesi bozulur; bu kontrol basıncı alt sınırın üzerinde tutar.
Anti-recycle koruması: Kompresöre iki kalkış arasında zorunlu bekleme süresi uygulayan yazılımsal korumadır. Sık kalkış motor sargısını ısıtır, yağlamayı bozar ve kalkış akımları nedeniyle elektrik tesisatını zorlar.
PT1000 / NTC sıcaklık sensörü: Su ve akışkan sıcaklığını direnç değişimi üzerinden ölçen sensörlerdir. Kablo, klemens veya daldırma kovanındaki bir sorun yanlış okumaya; yanlış okuma da gereksiz alarma ya da fark edilmeyen donma riskine yol açar.
Pump-down: Kompresör durmadan önce sıvı hattı solenoidinin kapatılıp devredeki akışkanın kondenser ve likit tankında toplanmasıdır. Duruş sırasında evaporatöre akışkan göçünü ve sonraki kalkışta sıvı darbesini önler.

Bakım ve işletme 14

Glikol: Suyun donma noktasını düşürmek için karıştırılan sıvıdır; etilen glikol daha yüksek ısıl performans, propilen glikol ise gıda teması olan tesislerde daha düşük toksisite sunar. Karışım oranı arttıkça donma koruması artar, buna karşılık özgül ısı ve ısı iletimi düşüp viskozite yükselir; yani aynı ısı için daha yüksek debi ve daha güçlü pompa gerekir.
Kireçlenme: Sudaki kalsiyum ve magnezyum tuzlarının ısıtılan yüzeylerde çökelerek sert bir tabaka oluşturmasıdır. Milimetrenin altındaki bir kışır tabakası bile eşanjörde ısı transferini belirgin biçimde düşürür ve yoğuşma-buharlaşma sıcaklıklarını bozar.
Korozyon: Sudaki oksijen, klorür ve uygun olmayan pH'ın metal yüzeyleri aşındırmasıdır. Bakır, çelik ve alüminyumun bir arada bulunduğu devrelerde galvanik korozyon ayrı bir risktir; inhibitörlü su şartlandırmasıyla kontrol altında tutulur.
Kaçak testi: Soğutma devresinin kuru azotla basınçlandırılıp basınç düşüşünün ve birleşim noktalarının kontrol edilmesidir. Gaz şarjından önce yapılır; kaçağı bulunmayan bir sisteme sürekli gaz eklemek çözüm değil, maliyetin ertelenmesidir.
Vakumlama: Soğutma devresindeki hava ve nemin vakum pompasıyla boşaltılmasıdır. Yeterince derin vakum çekilmezse kalan nem devrede asit ve buz oluşturur; bu da genleşme valfi tıkanması ve kompresör sargı arızası olarak geri döner.
Gaz şarjı: Devreye üretici tarafından belirlenen tip ve miktarda soğutucu akışkanın doldurulmasıdır. Eksik şarj düşük emme basıncı ve kapasite kaybı, fazla şarj ise yüksek yoğuşma basıncı ve kompresöre sıvı dönüşü demektir.
Kondenser temizliği: Lamelli batarya yüzeyindeki toz, tiftik ve yağ filminin basınçlı hava, düşük basınçlı su veya uygun kimyasalla giderilmesidir. Kirli batarya yoğuşma basıncını yükselterek hem kapasiteyi hem verimi düşürür; toz yükü yüksek tesislerde en sık ihmal edilen bakım kalemidir.
Su şartlandırma: Devre suyunun sertlik, pH, iletkenlik ve inhibitör içeriği açısından düzenli olarak izlenip düzeltilmesidir. Kireçlenme, korozyon ve biyolojik büyümeyi aynı anda kontrol altında tutan tek yöntemdir.
Biyofilm: Bakteri ve alglerin ıslak yüzeylerde oluşturduğu jel benzeri tabakadır; özellikle açık devrelerde ve durgun boru bölümlerinde gelişir. Isı transferini kireçten daha fazla düşürebilir ve altında çukurcuk korozyonu başlatır.
Donma koruması: Su sıcaklığının donma noktasına yaklaşmasına karşı alınan önlemler bütünüdür: düşük sıcaklık alarmı, akış anahtarı, kışın uygun oranda glikol ve boş kalacak devrelerin drenajı. Evaporatörde donan su plakaları kalıcı olarak deforme eder ve genellikle eşanjör değişimiyle sonuçlanır.
Yağ seviyesi kontrolü: Kompresör yağının seviyesinin ve renginin gözlem camından düzenli izlenmesidir. Seviyenin düşmesi yağın devrede kaldığına, koyulaşma ve yanık koku ise aşırı ısınma ya da asit oluşumuna işaret eder.
Periyodik bakım: Kondenser temizliği, su filtresi ve su analizi, kızgınlık-aşırı soğutma ölçümü, elektrik bağlantı sıkılığı ve akım kayıtlarının planlı aralıklarla yapılmasıdır. Arıza sonrası müdahaleye göre hem daha ucuzdur hem de üretim duruşunu öngörülebilir kılar.
Devreye alma: Makinenin sahada su, elektrik ve emniyet bağlantıları tamamlandıktan sonra ilk kez çalıştırılıp ölçümlerle doğrulanmasıdır. Hava alma, motor dönüş yönü kontrolü, akım ölçümü ve ilk basınç-sıcaklık kayıtlarının alınması bu aşamanın standart adımlarıdır.
Hava alma: Su devresinde biriken havanın en yüksek noktalardan tahliye edilmesidir. Devrede kalan hava debiyi düşürür, pompada kavitasyona ve eşanjörde ısı transferi kaybına yol açar; devreye almadan sonraki ilk günlerde tekrarlanmalıdır.

Genel kavramlar 11

Chiller (Su soğutma grubu): Kapalı bir devrede dolaşan suyun ısısını soğutma çevrimiyle çekip ortama atan, prosese sabit sıcaklıkta su gönderen makinedir. KPLN serisinde kapasite 23.000 kcal/h (26,7 kW) ile 345.000 kcal/h (401,2 kW) arasında değişir ve tüm değerler 12/7 °C su rejimi ile 35 °C ortam sıcaklığı için verilir.
Hava soğutmalı chiller: Yoğuşma ısısını ikinci bir su devresine değil, doğrudan fanlarla dış havaya atan chiller tipidir. Soğutma kulesi, kule pompası ve kule suyu bakımı gerektirmez; KPLN modellerinde kondenser fanı sayısı kapasiteye göre 2 ile 6 arasındadır.
Su soğutmalı chiller: Yoğuşma ısısını kondenserde ikinci bir su devresine veren, bu suyu da genellikle soğutma kulesi veya kuru soğutucuyla soğutan chiller tipidir. Makine dairesi içine kurulabilmesi avantajlıdır; buna karşılık kule bakımı, su tüketimi ve ek pompa yükü getirir.
Proses soğutma: Konfor iklimlendirmesinden farklı olarak bir üretim sürecinin ısısını çekmeye yönelik soğutmadır; kalıp, hidrolik ünite, kaynak makinesi, reaktör veya vakum pompası tipik yük kaynaklarıdır. Yük yıl boyu büyük ölçüde sabittir ve su sıcaklığının dar bir bantta tutulması doğrudan ürün kalitesini etkiler.
Kapalı devre: Suyun atmosferle temas etmeden pompa, chiller ve tüketici arasında sürekli döndüğü sistemdir. Buharlaşma ve sürekli oksijen girişi olmadığından kireçlenme ile korozyon riski açık devreye göre belirgin biçimde düşüktür.
Açık devre: Suyun soğutma kulesi havuzu gibi atmosfere açık bir noktadan geçtiği sistemdir. Buharlaşma nedeniyle su kaybı ve mineral yoğunlaşması olur, havadan toz ve mikroorganizma girer; bu yüzden su şartlandırma zorunludur.
Soğutma kulesi: Suyun küçük bir bölümünü buharlaştırarak kalan suyu soğutan açık devre ekipmanıdır. Su soğutmalı grupların yoğuşma tarafında kullanılır; hava soğutmalı bir chiller'da gerekmez, bu da tesisat ve bakım kalemlerini azaltır.
Dry cooler (Kuru soğutucu): Su veya su-glikol karışımını buharlaşma olmaksızın lamelli batarya ve fanlar üzerinden dış havaya karşı soğutan cihazdır. Su tüketmez, ancak elde edilebilecek en düşük su sıcaklığı dış hava sıcaklığına bağlıdır; free cooling düzeneklerinin temel ekipmanıdır.
KPLN serisi: Kaplan Makine Soğutma'nın hava soğutmalı su soğutma grubu ailesidir; 11 model, 23.000 kcal/h ile 345.000 kcal/h arasında kapasite sunar. Model adında noktadan önceki sayı yaklaşık nominal kW kapasiteyi, noktadan sonraki sayı ise kompresör adedini gösterir.
Kalıp soğutma: Enjeksiyon, şişirme ve ekstrüzyon kalıplarının içindeki kanallardan soğutulmuş su geçirilerek çevrim süresinin kısaltılmasıdır. Kalıp yüzey sıcaklığı ürün ölçüsünü ve yüzey kalitesini doğrudan etkilediğinden, burada su sıcaklığının kararlılığı ham kapasiteden daha belirleyici olabilir.
Yedekli kompresör: Toplam kapasitenin tek bir kompresör yerine birden fazla kompresöre bölünmesiyle, bir kompresör devre dışı kaldığında üretimin tamamen durmamasıdır. Dört kompresörlü KPLN 250.4 ve KPLN 330.4 gibi modellerde tek kompresör kaybı kapasitenin yaklaşık dörtte birini götürür.

Çerez tercihiniz

Soğutma terimleri sözlüğü.

Bileşenler 24

Termodinamik 23

Kontrol ve otomasyon 19

Bakım ve işletme 14

Genel kavramlar 11

Kapasitenizi biliyorsanız model seçin,
bilmiyorsanız birlikte hesaplayalım.

Çerez tercihiniz

Soğutma terimleri sözlüğü.

Bileşenler 24

Termodinamik 23

Kontrol ve otomasyon 19

Bakım ve işletme 14

Genel kavramlar 11

Kapasitenizi biliyorsanız model seçin,bilmiyorsanız birlikte hesaplayalım.

Kapasitenizi biliyorsanız model seçin,
bilmiyorsanız birlikte hesaplayalım.